«Տոնածառ ջան, տոնածառ» խոսքեր և կարաոկե

Տոնածառ ջան, տոնածառ,

Ինչ սիրուն ես ու պայծառ,

Էս ինչ լավն է, էս ինչ լավն է

Չորս կողմը լույս ու փայլ է:

 

Կարմիր աստղը գագաթին,

Ծառի տակ ձմեռ պապին,

Էս ինչ լավն է, էս ինչ լավն է

Չորս կողմը լույս ու փայլ է:

«Զար, Զընգը» խոսքեր և կարաոկե

Զար, զընգը, զար, զընգը, թող զընգա,

Պարենք գիշեր լուսընկա:

Էս գիշեր՝ լուսնակ գիշեր,

Զար, զընգը, զար, զընգը, թող զընգա,

Ձուն էկեր՝ գետին նախշեր,

Զար, զընգը, զար, զընգը, թող զընգա,

Էլի պարը բոլորավ,

Զար, զընգը, զար, զընգը, թող զընգա,

Քուրըս միջին մոլորավ,

Պարենք գիշեր լուսընկա:

Զար, զընգը, զար, զընգը, թող զընգա,

Պարենք գիշեր լուսընկա:

«Բասեն Բարի» խոսքեր և կարաոկե

Բասեն բարի, բասեն բարի,

Հայ Նուբարի, ջան Նուբարի,

Տղա, արի, բռնե, պարի,

Հայ Նուբարի, ջան Նուբարի, Նուբարի:

Բասեն բարի, բասեն բարի,

Հայ նուբարի, ջան նուբարի,

Աղջի արի, բռնե պարի,

Հայ Նուբարի, ջան Նուբարի, Նուբարի:

 

Երկու գնա, երեք արի,

Հայ դոմբարի, ջան դոմբարի,

Տղա, արի, բռնե, պարի,

Հայ դոմբարի, ջան դոմբարի, դոմբարի:

Արի՝ խաղանք էս դոմբարին,

Բասեն բարի, Բասեն բարի,

Ինչքան ուրախ է էս տարին,

Հայ դոմբարի, ջան դոմբարի, դոմբարի:

Հայ նուբարի, ջան նուբարի, նուբարի:

«Ավետիս» բառեր և կարաոկե

Այսօր տոն է սուրբ ծննդեան, ավետիս,

Տեառն մերոյ և հայտնութեան, ավետիս,

Այսօր արևն արդարութեան, ավետիս,

Այսօր արևն արդարութեան, ավետիս:

Շարոց բերեք, պաստեղ բերեք, ավետիս,

Մեր հարսներուն փայն ալ  բերեք, ավետիս,

Թոնիր վառենք, գաթա թխենք, ավետիս,

Այդ գաթայից բաժինք հանենք, ավետիս:

Այնժամ որ Քրիստոս ծնվեց, ավետիս,

Վըրան լուսելույս ծագեց, ավետիս,

Ուղտը եկավ հազար բեռով, ավետիս,

Մանչը ծնվեց քաղցր ճիչով, ավետիս:

 

1-3-րդ դասարանների ամանորյա տոնախմբության ծրագիր

  1. Ավետիս
  2. Dona Nobis Pacem
  3. Պար «Տիկնիկներ» (Rachmaninov — Italian polka) 
  4. Զար Զընգը
  5. Դինգ-Դոնգ
  6. Նոր Տարվա Հանդես
  7. Calipso
  8. Chu chua
  9. Բասեն Բարի
  10. Deck the Hall
  11. Պար «Շրխկան» (Shostakovich — Jazz Suite No. 1)
  12. Jingle Bells

Երգեր` Երևանին

ՍԱ ԵՐԵՎԱՆՆ Է

Ռ. Հախվերդյան

Ինչ զով գիշեր է,մեկն ինձ հիշել է,
Նա ինձ հուշել է անհիշերլին
Նա է իմ հույսը, անտարակույսը,
Նա է իմ լույսը մութ գիշերին

Նա ով եկել էր կյանքս բեկել եր,
Բախտս թեքել էր ինքն իր բախտին
Բայց արթեն ուշ է, հուշը մշուշ է
Սերը քնքուշ էր կեսգիշերին

Ներս արի, ներս արի, ինչես կանգնել,
Ինչես հիմար ժպիտով քարացել,

Սա Երևանն է, այստեղ դու տանն ես
ՈՒր քեզ սպասում են դեռ կեսգիշերին
ՈՒր կամ սիրում են, կամ թունդ հայհոյում են,
Կամ հիշեցնում են անհիշելին

Ներս արի, ներս արի, ինչես կանգնել,
Ինչես հիմար ժպիտով քարացել,
Սա քո պողոցն է կյանքի դպրոցն է
ՈՒր քեզ հիշում են դեր չեն մոռացել

Ինչ զով գիշեր է,
Մեկն ինձ հիշել է,
Նա ինձ հուշել է անհիշերլին
Բայց արդեն ուշ է, հուշը մշուշ է
Սերը քնքուշ էր կեսգիշերին….

«Այստեղ եմ ծնվել ես, այստեղ մեծացել…»

Ա. Բաբաջանյան

Այստեղ եմ ծնվել եսայստեղ մեծացել,
Այս ջուրը խմել սառնորակ,
Հազար ճանապարհ ես դու իմ դեմ բացել,
Իմ լավ, հարազատ իմ քաղաք
Քարդ քարիդ եմ շարել,
Քեզ հետ հասակ եմ առել,
Իմ Երևան, քո ամեն շենքի հետ
Ես իմ կյանքն եմ կապել առհավետ:
Քեզ միշտ սիրել եմ, Իմ հարազատ ընկեր,
Քեզնով ապրել եմ, Քեզ միշտ երգել,
Դու անխավար լույսի , դու Երևան,
Ամեն հայի հույսի դու Երևան:
Սիրում եմ գարունդ փարթամ ու լուսե,
Աշունդ ոսկե մի երազ,
Նորքիդ բարդիները նազուկ ու վսեմ,
Զանգվիդ կոհակները փիրուզ…
Քեզ հետ կիսել եմ ես միշտ
Եվ խնդություն և թե վիշտ,
Իմ Երևան, քո ամեն շենքի հետ
Ես իմ կյանքն եմ կապել առհավետ:
Քեզ միշտ սիրել եմ, Իմ հարազատ ընկեր,
Քեզնով ապրել եմ, Քեզ միշտ երգել,
Դու անխավար լույսի , դու Երևան,
Ամեն հայի հույսի դու Երևան:

Գարուն Երեւան

Ա. Խաչատրյան

Գարուն Երեւան, սիրուն Երեւան,
Վարդեր ես ճամբիս փռում Երեւան.
Ուր էլ գնամ, ուր էլ մնամ,
Քեզ եմ հավիտյան սիրում Երեւան:

Իմ ժողովրդի վառ աչքերի լույսն ես Երեւան.
Իմ Հայաստանի զարդն ես Երեւան:

Զուգվել, զարդարվել, սիրուն աննման,
Դու նորահարս ես դարձել Երեւան,
Հայրենական գարնան գրկում
Ծաղկի’ր, ծիծաղիր, երգի’ր Երեւան:

Իմ ժողովրդի վառ աչքերի լույսն ես Երեւան.
Իմ Հայաստանի զարդն ես Երեւան:

Երգը շրթունքիս, կռիվ գնացի,
Քո կյանքի համար, անվախ կռվեցի,
Կրակ կռվում, կրակ հեռվում,
Պատկերիդ պայծառ, կարոտ մնացի:

Իմ ժողովրդի վառ աչքերի լույսն ես Երեւան.
Իմ Հայաստանի զարդն ես Երեւան:

«Հեյ Ջան Երևան»

Արտեմի Այվազյան

Երևանում տոն է թող բոլորը գան
Օդը հրաշալի է, ջուրն անմահական
Նա մի բուրաստան է վեհ ու ձյունաթափ
Մեր Մասիսների սուրբ վառ հայացքի տակ:

Հե՜յ, ջան, Երևան, մեր մայր օրորան,
Հե՜յ, ջան, հե՜յ, ջան, դու իմ Երևան…
Դու մեր կյանք, մեր բերկրանք, մեր լավ Երևան:

Բոլորիդ կանչում եմ, եկեք Երևան,
Ջուրը անուշիկ է, օդը աննման,
Օտար ափերից դարձիր Հայոց քարավան,
Պանդուխտ եղբայրներ, եկեք Հայաստան:

Չի ապրել կյանքում ով գեթ իմ երազում,
Չի տեսել աստղերն ու մեր ծաղկունքը ծով,
Իսկ մեր աղջիկները սերն է իմ վկա
Ով նրանց տեսնում է էլ հանգիստ չկա:

Նոր կյանքը ծաղկել է գարնան դաշտերում,
Սևանի ջրերը հույսեր են բերում,
Շենքերի թևերը հասան Մասիս սար,
Աղջիկների սերը սարին հավասար:

Երևան-Էրեբունի

Երաժշ.՝ Է. Հովհաննիսյանի

Երևան դարձած իմ Էրեբունի,

Դու մեր նոր Դվին, մեր նոր Անի,

Փեր փոքրիկ հողի դու մեծ երազանք,

Մեր դարե կարոտ, մեր քարե նազանք:

Կրկներգ.

Երևան դարձած իմ Էրեբունի,

Դարեր ես անցելբայց մնացել ես պատանի,

Քո Մասիս հորովքո Արաքս մորով,

Մեծանաս դարովԵրևան:

 

Մենք արյան կանչեր ունենք մեր սրտում,

Անկատար տենչեր ունենք դեռ շատ:

Մեր կանչն առանց քեզ՝ իզուր կկորչի,

Առանց քեզ՝ մեր տաք տենչն էլ կսառչի:

Կրկներգ.

Երևան դարձած իմ Էրեբունի,

Դարեր ես անցելբայց մնացել ես պատանի,

Քո Մասիս հորովքո Արաքս մորով,

Մեծանաս դարովԵրևան:

 

Կյանքում ամեն սեր լինում է տարբեր

Իսկ մենք բոլորս ենք քեզնով հարբել,

Տաք է սերը մեր՝ շեկ քարերիդ պես

Հին է սերը մեր՝ ձիգ դարերիդ պես:

Կրկներգ.

Երևան դարձած իմ Էրեբունի,

Դարեր ես անցել, բայց մնացել ես պատանի,

Քո Մասիս հորով, քո Արաքս մորով,

Մեծանաս դարով, Երևան:

ԻՐԻԿՆԱՅԻՆ ԵՐԵՎԱՆ

Ալեքսանդր Աճեմյան
Երեկոն է երբ իջնում,
Գրկում մով այգին,
Ջահելներն են միշտ շրջում,
Երգը շուրթերին:
Աստղերից էլ վառ,
Արևից անմար,
Դա մեր սերն է,
Մեր հույզերն են,
Մեր ուղին պայծառ:
Ուռիներն են կապտաշոր,
Երգը լուռ լսում,
Բարդիներն են մեղմօրոր,
Երգի հետ նազում:
Ու թռչում է երգը մեր,
Մտնում բակ ու տուն,
Ծածանում սիրո հույսեր,
Ամեն մի սրտում:

 

ԵՐԵՎԱՆ, ԵՐԵՎԱՆ

Արմեն Մանդակունյանի
Լույսերի մեջ շողում ես դու,
Հայոց կապույտ երկնի ներքո,
Եվ ես ունեմ մի մեծ երազ,
Որ մնա ջինջ երկինքը քո:
Երևա՜ն Երևա՜ն ,
Իմ միակ օթևան,
Ես կանցնեմ կգնամ,
Դու ապրիր հավիտյան:
Շատ հույսեր եմ քեզ հետ կապում
Եվ ժպիտով խորհում անվերջ,
Արդյոք ես եմ քո մեջ ապրում,
Թե հենց դու ես ապրում իմ մեջ:

Երևան

Ռ. Ամիրխանյան

 

Ինձ համար դու շող գարուն ու մայր,

Քո սրտում, ես վառ քնար:

Դու ծաղկում ես, որ ես հար շողամ,

Ու փարվեմ քեզ վարդերով, վարդագույն Երևան,

Մեր քարե մագաղաթ ու մատյան,

Քո գրկում ես կապրեմ հավիտյան,

Մեր հոգու քնար, մեր հողի գոհար:

կրկներգ.

Քեզ փարվեմ վարդերով Երևան,

Համբուրեմ, սուրբ քարերդ անձայն,

Դու, քարե մագաղաթ ու մատյան,

Մեր հոգու քնար:

 

Քո արևը շեկ խաղող ու նուռ,

Ու քարերդ երգ անլուռ:

Դու մատուռ ես հին ու նոր կամար,

Ես ապրում եմ քեզ համար, քեզ համար Երևան,

Ինձ գրկիր մայրաբար Երևան,

Մեր քարե մագաղաթ ու մատյան,

Դու հայոց փառքի, նոր քաղաքամայր:

Կրկներգ.

Թող փարվեմ արևոտ լանջերիդ,

Ու երգիդ սառնորակ ջրերին,

Թող, լինեմ քեզ համար տաղ գարնան,

Երգը քո դառնամ:

 

 

Ուսումնասիրում ենք երաժշտական գործիքներ Մաս 1

maxresdefault

Սիրելի սովորողներ անհրաժեշտություն եմ համարում հանգստյան օրերի ընթացքում ծանոթանալ տարբեր երաժշտական գործիքների հետ: Իմանալ դրանց կառուցվածքը, տեսակները, երբ են ստեղծվել, լսել հնչողությունը և այլն:

Չէ՞ որ, կրթահամալիրում գործում է երաժշտական դպրոց, որտեղ կարող եք ծանոթանալ, ուսումնասիրել, սովորել ցանկացած գործիքի վրա նվագել:

Դաշնամուր (լատ.՝ pianoforte, անգլ.՝ piano), ստեղներ, դասավորված հորիզոնական դիրքով (ռոյալ) կամ ուղղահայաց (դաշնամուր): Դաշնամուրը` 18-րդ դարում ենթարկվել է մեծ փոփոխության։

Հորինված դաշնամուր անունը դրել է իտալացի կլավեսինահար Բարտոլոմեո Քրիստոֆորը (16551732):

Այդ գործիքն սկզբում անվանել են «gravicembalo col piano e forte» (փափուկ և բարձր ձայնի կլավեսին), ապա պիանոֆորտե, և հետո միայն դաշնամուր։

Քրիստաֆորի գյուտը միայն սկիզբն էր զարգացման ամերիկական ձևի։ Այլ մեխանիզմներ մշակել են Մարիսուսը Ֆրանսիայից և Շերյոտերը Գերմանիայից:

1750-ական թվականներից Լոնդոնում, Իոհան Քրիստոֆ Ցումպեն սկսել է նվագել քառանկյուն դաշնամուրի վրա, դրանից հետո պահպանվել է Քրիստոֆի մեխանիզմը, բայց փոփոխոթյունների ենթարկված։

1760-ական թվականներին դաշնամուրը լայն տարածում ուներ Եվրոպայում և Ռուսաստանում:

1762 թվականին է գրվել առաջին դաշնամուրային ստեղծագործությունը (Լուդովիկո Ջուսթինիի սոնատ): Այսուհետ կոմպոզիտորները սկսեցին ստեղծագործել դաշնամուրով, այլ ոչ կլավեսինով, և 45 տարի անց եկան Հայդնի ու Մոցարտի ժամանակները։

Ժամանակակից դիապազոնի դաշնամուր՝ 7 ⅓ օկտավա (88 ստեղն)

Դաշնամուրի մեխանիկա

Դաշնամուրի վրա գրեթե չեն օգտագործվում ծայրերում գտնվող երկու օկտավաները։

Ոտնակ

Ժամանակակից դաշնամուրն ունի երկու կամ երեք ոտնակ (երբեմն չորս[2]):

Դաշնամուր լարելու գործիքներ

Կատարողականություն գործիքով

Դաշնամուր կարող են օգտագործել և որպես մենակատար, և որպես նվագախմբի գերծիք (օրինակ՝ կոնցերտ դաշնամուրի և նվագախմբի համար): Դաշնամուրով կատարոլու համար պահանջվում է՝ լավ տեխնիկա, կենտրոնացում։

20-րդ դարի նշանավոր դաշնակահարներից են՝ Սերգեյ Ռախմանինովը, Իոսիֆ Գոֆմանը, Էմիլ Գիլելսը, Վլադիմիր Հորովիցը, Սվյատոսլավ ՌիխտերըԱրթուր ՌուբինշտեյնըԳլեն Գուլդը և այլք:

Հայ հանրահայտ դաշնակահարներն են`

 

 

 

Պարերգեր

komitas_8

Պարն ու մանուկը

Արթուր Շահնազարյան — Պարը դպրոցում

ՀԱՅ ԳԵՂՋՈՒԿ ՊԱՐԸ

Սիրելի սովորողներ  հարկավոր է կարդալ, ծանոթանալ վերը նշված հոդվածներին: Ուսումնասիրել և հասկանալ ինչ է իրենից ներկայացնում պարերգը:

Ամառային հանգստի ընթացքում` անհրաժեշտ է սովորել հետևյալ պարերգերը, որպեսզի շատ արագ կարողանանք մեր երգացանկում ավելի խորացված ընդգրկել դրանք:

Ա՜խ, լոթի ՄարանԲոբիկ ջուր մի էրաԴերիկո, հոյ-նարԹամզարա, հա՜յ, թամզարաԾամ իս թորգիԿռունկ,

Հալել եմ եղըՀունձքի երգՄեր գեղըՄեր տան իտև, Նախշուն կաքավ, կաքավիկ, Քեզի մեռնիմ, Էջմիածին