Ապրիլիկ — առաջարկ

Ապրիլ ամսվա ամսիկների պատասխանատուն արևելյան դպրոցն է:

Ունեմ հետևյալ առաջարկը, որպեսզի ամսիկների երգացանկում ազգայինի, դասականի, մանկականի հետ համադրվեն նաև, օտարալեզու ստեղծագործություններ:

Երգի միջոցով երեխայի մոտ կձևավորվի լեզվաբանական առոգանության, խոսքերի ճիշտ արտաբերման, լայն մտածողության և ճանաչման հարթակ: Երգեցողությունը լավագույն միջոցն է հեշտորեն օտար լեզվին տիրապետելու, ծանոթանալու և դժվարությունները հաղթահարելու համար:

Առաջարկում եմ սկսել, այս ստեղծագործությունից` The Greetings Song.

Good morning, good morning, good afternoon

Good evening, good evening, good night, good night

Nice to meet you, nice to meet you, too

Good bye, good bye, see you!

 

 

 

Նախագիծ — Արևելյան դպրոցի և միջին դպրոցի ընտրությամբ գործունեության վոկալ խմբի հետ

Արևելյան դպրոցի 5.1 և 5.2 դասարանների սովորողները համատեղ նախագծով համագործակցեցին ընտրությամբ գործունեության վոկալ խմբի հետ, համակարգող` Լուիզա Քեշիշյան:

Համատեղ սովորեցինք և երգեցինք Կոմիտասի` Իմ Չինարի Յարը և Սոնա Յար ստեղծագործությունները բազմաձայն:

Արևելյան դպրոցի սովորողները աստիճանաբար անցում են կատարում բազմաձայն երգեցողության:

Դաս-պարապմունքները պետք է լինեն բազմաձայն կատարումներով: Առհասարակ երգչախմբային արվեստը` սովորողի մոտ, ձևավորում է ճիշտ մտածողություն, զարգացնում է լսողությունը, կողքինին լսելու և զուգահեռ ինքն իր թեման ճիշտ կատարելու կարողություն, երժշտական ճաշակ:

Դաս պարապմունքի արդյունքում ստեղծված տեսագրությունը

  1. Արևելյան դպրոց և ընտրությամբ գործունեության վոկալ խմբի հետ

2. Արևելյան դպրոց և ընտրությամբ գործունեության վոկալ խմբի հետ

20170321_11130820170321_112230

  1. 5.2 դասարան
  2. 20170323_113152.jpg20170323_112215.jpg

5.1-5.2 դասարանների սովորողների ստուգատեսի ծրագիր

SINGING IN THE RAIN

I’m sing in’ In The Rain,

Just sing in’ In The Rain

What a glorious feeling

I’m happy again,

I’m laughing at clouds

So dark up above,

The sun’s in my heart

And I’m ready for love.

 

Let the stormy clouds chase

Every one from the place,

come on with the rain,

I’ve a smile on my face.

Walk down the lane

With a happy refrain,

And sing in’ just sing in’

In The rain .I’m rain.

Մարտի 20-24 սովորողների շաբաթվա ծրագիր

1.1-1.2 դասարաններ
  • Ստուգատեսի ծրագիր` Այբ բեն Գիմ, ABC, АБВГ
  • Կոմիտաս — Աղվեսն եկավ
  • Կրկնողություն – Խնոցի, Կաքավիկ, Կոտ ու Կես
2.1 և 2.2 դասարաններ
  • Ստուգատեսի ծրագիր` Տ, Մանսուրյան Խուտուտ-Մուտուտ
  • Կոմիտաս — Աղվեսն եկավ, Թումանյան — Ախ ինչ լավ է
  • Կրկնողություն – Խնոցի, Կաքավիկ, Կոտ ու Կես
 3.1-3.2 դասարաններ   
  • Ստուգատեսի ծրագիր` Հունարեն երգեր – Գիռ Նատիս և Ֆենգառակի
  • Կոմիտաս — Աղվեսն եկավ, Թումանյան — Ախ ինչ լավ է
  • Կրկնողություն – Խնոցի, Կաքավիկ, Կոտ ու Կես
4.1-4.2-4.3 դասարաններ
  • Ստուգատեսի ծրագիր` Ստ. Շաքարյան – Երեք Լոբի
  • Թումանյան — Ախ ինչ լավ է, Համբարձում Յայլա
  • Կրկնողություն – Խնոցի, Կաքավիկ, Կոտ ու Կես, Աղվեսն եկավ
5.1-5.2 դասարաններ
  • Ստուգատեսի ծրագիր` Կոմիտաս Անձրևն եկավ, Singing in the Rain
  • Թումանյան — Ախ ինչ լավ է, Համբարձում Յայլա
  • Կրկնողություն – Խնոցի, Կաքավիկ, Կոտ ու Կես, Աղվեսն եկավ

Թումանյանական շաբաթ

1.Կաքավի գովքը

Արև բացվեց թուխ ամպերեն,                                                                                                               Կաքավ թըռավ կանաչ սարեն,
Կանաչ սարեն՝ սարի ծերեն,
Բարև բերավ ծաղիկներեն.
Սիրունի՛կ, սիրունի՛կ,
Նախշուն կաքավիկ:

Քո բուն հյուսած ծաղիկներով
Շուշան, նարգիզ, նունուֆարով,
Քո տեղ լրցված ցող ու շաղով,
Քընես-կելնես երգ ու տաղով.
Սիրունի՛կ, սիրունի՛կ,
Նախշուն կաքավիկ: 
Քո թև փափուկ ու խատուտիկ,
Պըստի կըտուց, կարմիր տոտիկ,
Կարմիր-կարմիր տոտիկներով,

Կըշորորաս ճուտիկներով.
Սիրունի՛կ, սիրունի՛կ,
Նախշուն կաքավիկ:

2.Կոտ ու կես

Կոտ ու կես կորեկ ունեմ ցանելու համար,
Ճնճղուկներ թռան եկա ուտելու համար,
Կռացա քար վեր առա զարկելու համար,

____Այ ճնճղուկիկ,
____Կարմիր տոտիկ,
____Սպիտակ փորիկ,
____Ուտեն կուտիկ,
____Խմեն ջրիկ,
____Առվի եզրիկ,
____Պստիկ-մստիկ,

Փախչեն երթան ման գալու համար:

Թռան գացին բերդի տանիս գանգտելու համար

Ղասաբներ ժողվան, էկան դեղմաշկի համար

Երեցներ ժողվան, էկան օրհնելու համար

____Այ ճնճղուկիկ,
____Կարմիր տոտիկ,
____Սպիտակ փորիկ,
____Ուտեն կուտիկ,
____Խմեն ջրիկ,
____Առվի եզրիկ,
____Պստիկ-մստիկ,

Փախչեն երթան ման գալու համար:

3. Աղվեսն էկավ

Աղվես էկավ լանջիկ-մանջիկ,                                                                                                                              Ոտներ վազան, կարճիկ-կարճիկ:

Վա՜յ, իմ չալիկ, չալմալալիկ,                                                                                                                                  Խոր-խորոտիկ, չալմատոտիկ,                                                                                                                  Տմբլաճակատ, տռճիկ-մռճիկ,                                                                                                                           Փափլիկ ճտեր, վո՜ւյ, վո՜ւյ,                                                                                                                                      Ձի կերցուցի անուշ կուտիկ, վո՜ւյ, վո՜ւյ:

Աղվես գնաց մըտավ ջաղաց,                                                                                                                                 Թաթեր վերուց, մի բոլ խաղաց:

Վա՜յ, իմ չալիկ, չալմալալիկ,                                                                                                                                  Խոր-խորոտիկ, չալմատոտիկ,                                                                                                                  Տմբլաճակատ, տռճիկ-մռճիկ,                                                                                                                           Փափլիկ ճտեր, վո՜ւյ, վո՜ւյ,                                                                                                                                      Ձի կերցուցի անուշ կուտիկ, վո՜ւյ, վո՜ւյ:

 

4.Խնոցի

Հարի՛, հարի՛, խնոցի՛,                                                                                                                                           Մեջդ բարի, խնոցի՛,
Ունկըդ բարակ, խնոցի՛,
Մեջըդ կարագ, խնոցի՛։

Փլավ կեփեմ եղ չկա                                                                                                                                             Փեսեն էկավ տեղ չկա                                                                                                                                          Հարի՛, հարի՛, խնոցի՛,
Բերքդ բարի, խնոցի՛,

5. Բարի լույսի զանգեր զարկին

Բարի լույսի զանգեր զարկին,                                                                                                                       Զնգզնգալեն անուշ-անուշ,                                                                                                                                  Լույսը բացվեց մեր աշխարհքին:                                                                                                                     Ճըղճըղալեն անուշ,անուշ:

Առուն հովտեն փախուստ կտա                                                                                                                       Գըլգըլալեն անուշ, անուշ                                                                                                                                   Բարակ հովը կըշնկշընկա                                                                                                                                     Զըլզըլալեն անուշ, անուշ:

Երամ կապած կըռունկնն եկավ                                                                                                                      Կըռկըռալեն անուշ, անուշ,                                                                                                                                     Տաղ կըկարդա քարեն լաքավ                                                                                                                           Կըղկըղալեն անուշ, անուշ:

6. ԱԽ, ի՜նչ լավ է

Ախ, ինչ լավ են սարի վրա                                                                                                          Անցնում օրերն անուշ, անուշ,                                                                                                          Անրջային, թեթևասահ                                                                                                           Ամպ ու հովերն անուշ, անուշ:

Ահա բացվեց թարմ առավոտ,                                                                                                       Վարդն է թափում սարին-քարին,                                                                                               Շաղ են շողում ծաղիկ ու խոտ,                                                                                                 Շնչում բուրմունք եդեմային:

Ախ, ինչ հեշտ են սարի վրա                                                                                                      Սահում ժամերն անուշ, անուշ,                                                                                                        Շվին փչեց հովիվն ահա,                                                                                                                             Աղջիկն ու սերն անուշ, անուշ:

7. Համբարձում յայլա

Համբարձում եկավ, ծաղկունքը ալվան,
Զուգել են հանդեր նախշուն գորգերով.
Փունջ-փունջ աղջիկներ սարերը ելան,
Վիճակ հանելու, աշխույժ երգերով:

Համբարձում յայլա,
Յայլա ջան, յայլա,
Լավ օրեր, յայլա,
Յայլա ջան, յայլա:

Երգ ու բույր խառնած,
Թև թևի տված,
Զուգում են լեռներ,
Ծաղիկ են քաղում,
Ծաղկի հետ խաղում
Ինչպես թիթեռներ:

Համբարձում յայլա,
Յայլա ջան, յայլա,
Լավ օրեր, յայլա,
Յայլա ջան, յայլա:

8.Ամպի տակից ջուր է գալիս

Ամպի տակից ջուր է գալիս,
Դոշ է տալիս, փրփրում,
էն ո՛ւմ յարն է նստած լալիս
Հոնգուր-հոնգուր էն սարում։

Ա՛յ պաղ ջրեր, զուլալ ջրեր,
Որ գալիս եք սարերից,
Գալիս՝ անցնում հանդ ու չոլեր,
Յարս էլ խմե՞ց էդ ջրից։

Յարաբ խմե՞ց, յարաբ հովցա՞վ
Վառված սիրտը էն յարի,
Յարաբ հովցա՛վ, յարաբ անցա՞վ
Անքուն ցավը ջիգյարի…

Ամպի տակից ջուր է գալիս,
Դոշ է տալիս, փրփրում.
Ա՜խ, իմ ազիզ յարն է լալիս
Հոնգուր-հոնգուր էն սարում։

9. Աշուն

Դեղնած դաշտերին
Իջել է աշուն,
Անտառը կրկին
Ներկել է նախշուն։

Պաղ-պաղ մեգի հետ
Փչում է քամին,
Քշում է տանում
Տերևը դեղին։
Տըխուր հանդերից

Մարդ ու անասուն
Քաշվում են կամաց
Իրենց տունն ու բուն։

10. Վարդը

Փոքրիկ տղան մի վարդ տեսավ,
Տեսավ մի վարդ դաշտի միջին.
Վարդը տեսավ, ուրախացավ,
Մոտիկ վազեց սիրուն վարդին.

Սիրուն վարդին, կարմիր վարդին,
Կարմիր վարդը դաշտի միջին։

Տղան ասավ.— Քեզ կըպոկեմ,
Ա՛յ կարմիր վարդ դաշտի միջին։
Վարդը ասավ.— Տե՜ս, կըծակեմ,

Որ չըմոռնաս փըշոտ վարդին.
Փըշոտ վարդին, կարմիր վարդին,
Կարմիր վարդը դաշտի միջին։

Ու անհամբեր տըղան պոկեց,
Պոկեց վարդը դաշտի միջին.

Փուշը նըրա ձեռքը ծակեց,
Բայց էլ չօգնեց քընքուշ վարդին.
Քնքուշ վարդին, կարմիր վարդին,
Կարմիր վարդը դաշտի միջին։

 

 

Զատկական երգերի շարք Խնկի ծառը ծաղկել է, Զնկլիկ, Զարկ Բոլոճիկ

  1. Խնկի ծառը ծաղկել է

 Խնկի ծառը ծաղկել է,

Համոն տակը քնել է,

Խնկի ծառ, խնկի ծառ,

Խնկի ծառը Աստծո գառ:

 

Մեր դռանը խնկի ծառ,

Նախշուն բլբուլ վրեն թառ,

Խնկի ծառ, խնկի ծառ,

Խնկի ծառը Աստծո գառ:

 

2. Զնկլիկ

 Զնկլիկ, օրոճ եմ շարե,

Զնկլիկ, գոտիս եմ կարե,

Զնկլիկ, պատը ծագեցին,

Զնկլիկ, հարսին հանեցին:

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն,

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն:

Հարսին հանին քողերով,

Զնկլիկ, կարմիր սոլերով,

Զնկլիկ, նախշուն թաթերով,

Զնկլիկ, դեղին մոմերով:

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն,

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն:

Հավարն հասավ վերին թաղ,

Հարսնառն էկավ փախեփախ,

Հարսին առան ու տարան,

Տարան հարի Ապարան:

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն,

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն:

3. Զարկ Բոլոճիկ

 

Զատկական երգերի շարք — Սուրբ Աստուած, Յալալի, Մեր Դռանը խնկի ծառ

  1. Սուրբ Աստված

Սուրբ Աստված սուրբ և հզոր սուրբ և անմահ,

Որ հարեար ի մեռելոց, ողորմեա մեզ:

2. Յալալի

Յալալի, Տերն հարություն է առել,

Յալալի, հավը կարմիր է ածել,

Յալալի, Պողոսն երազ է տեսել,

Յալալի, Պողոս, երազդ ի բարին,

Յալալի, շնորհավոր ձեր Զատիկ,

Յալալի, ձեր Զատիկ ու մեր Զատիկ:

3. Մեր դըռանը խընկի ծառ

Մեր դըռանը խընկի ծառ,

 

Գյուլու՜մ ջան,

 

Ձեր դըռանը խընկի ծառ,

 

Գյուլու՜մ ջան,

 

Խընկենին ա բերել բար,

 

Գյուլու՜մ ջան,

 

Իմ խորոտիկ պըզտիկ յար,

 

Գյուլու՜մ ջան:

 

Մեր դըռանը խընկի ծառ,

 

Նախշուն բըլբուլ վըրեն թառ,

 

Երթար ու գար, շորոր տար,

 

Սիրուն յարին օրոր տար:

Մեր դըռանը խնկի ծառ,

Մարջան բըլբուլ վըրեն թառ,

Գընար ու գար, շըվին տար,

Անուշ յարի թևին տար:

Մեր դըռանը խընկի ծառ,

Ոսկի բըլբուլ վըրեն թառ,

Կարմիր խընձոր անել տար,

Ալվան ծաղիկ անել տար:

 

Նախագիծ «Դասարանական երգչախումբ»

Նախագիծ

«Դասարանական երգչախումբ»

Նպատակ

  • խմբային երգեցողության կարողության ձևավորում,
  • դասարանի, խմբի, կուրսի բոլոր սովորողների, սաների, ուսանողների ներառում:

Խնդիր

  • դասարանական երգչախմբի ստեղծում,
  • երգացանկի ընտրություն:

Աշխատանքի ծավալը և ժամանակացույցը

Նախագիծն իրականացվում է ուսումնական տարվա ընթացքում, կատարումները ներկայացվում են՝ որպես ուսումնական գործընթացի արդյունք:

Մասնակիցներիսովորողների տարիքային խումբը

Նախակրթարանի, 5(6) տարեկանների սաներ, կրտսեր, միջին, ավագ դպրոցի, Քոլեջի սովորողներ:

Ընթացք

Դասարանական երգչախմբի համար ընտրել տվյալ տարիքին համապատասխան երգ, ուսուցանել: Ներառել բոլորին, երաժշտական ունակության առկայությունը կամ բացակայությունը չի կարող հանդիսանալ պատճառ՝ սանին, սովորողին, ուսանողին չներառելու խմբային աշխատանքի մեջ: Նպատակը՝ բոլորի ներառումն է խմբային երգեցողության մեջ: Աշխատել ինտոնացիոն մաքուր, անսամբլային երգեցողության վրա: Պարերգը կատարել համապատասխան պարային քայլով կամ պարով, խաղերգը՝ խաղով, կարելի է կատարել երգի շարժումային ձևավորում: Որոշել երգչախմբի միասնական հագուստը, որոշ էլեմենտներ՝ տեսքի ամբողջական ներկայացման համար:

Արդյունք

Սաները, սովորողները լիարժեք յուրացնում են նյութը, հասկանում են խմբավարի ձեռքի շարժումները, կարողանում են միասին կատարել երաժշտական ստեղծագործությունը, երգի հետ կապված պարային, այլ շարժումներ:

Սանը, սովորողը, ուսանողը  

կարող է

երգել միասին՝ խմբի, երգչախմբի հետ,

գիտի

ինչ երաժշտական կառույց է երգչախումբը, ով է խմբավարը, ինչ շարժումներով է ղեկավարում երգչախմբին:

Անոտացիա

Երաժշտության գործունեության ձևերից է երգը, որի ուսուցումը կատարվում է բոլորի հետ: Դասարանական երգչախմբերի ստեղծումը ծրագրային կարևոր աշխատանք է: Ինչպես մյուս առարկաների այնպես էլ՝ երաժշտության դեպքում գործընթացին մասնակցում են բոլորը: Չի կարելի ներառել միայն ունակներին՝ նպատակ ունենալով ցուցադրել մաքուր երգեցողություն: Երգը պետք է երգի ամբողջ խումբը, դասարանը, կուրսը: Երաժշտական ունակության զարգացման համար կան մանկական, պատանեկան երգչախմբեր, որտեղ յուրաքանչյուրը կարող է ստանալ համապատասխան վոկալ կրթություն:

3.1 և 3.2 դասարանների սովորողների ստուգատեսի ծրագիր

Ֆենգառակի  — Լուսնյակ

Լա լա լա լա, լա լա լա լա,

լա լա լա լա, լա լա լա լա լա:

Ֆենգա րա կի մու լա բրո պու կի լաս տոն ու րանո

Նա խաս կա լե նանե, վոնա սա գիքսո նա սե դո նա սե դո:

Նա հա դիո մի կռաֆ տե ռա

Օ պուսե հունտա պուլյա, նա պե տոպ սի լապ սի լա

Նա սու կա նա սինդռոֆյա նա հա դիո մի կռաֆ տե ռա:

Թարգմանություն

Լուսնյակ

Իմ շողշողուն լուսնյակ, ուր տատանվում ես երկնքում

Ունենայի աստիճան բարձրանալու, քեզ մոտիկից տեսնելու և կպնելու համար

Ունենայի երկու փոքր տևեր, ինչպես ունեն թռչնակները

Կարողանայի թռնել բարձր, բարձր քեզ հետ ընկերություն անելու համար:

Գիռ Նա Տիս – Գիշեր է

Գիռ նա տիս օ ռես պու խա տի կա նա պոպ սե

Կի տա պու ֆեվ գիս կե կլեյի տո դի լի նո

Կա պու նի տո նի կիո ի լիոս պա գոնի

Պես պոս տե լիո, նիո կոս մոս է դո:

Թարգմանություն

Գիշեր է

Գիշեր է ինչ-որ տեղ

Վերադարձրու ժամերը, որ կորան այս երեկո

Մեկ ուրիշ տեղ լացում է երեկոն և ինչ-որ տեղ արդեն գիշեր է

Մարում է արևը

Լացում է երեկոն:

Հեռանում ես, որ քեզ տեսնեմ մթում

Կորում է ճանապարհը:

Իսկ որտեղ կանգ առնեմ: